Kiedy myślimy o Szwajcarii w kontekście prowadzenia firmy, często pojawiają się utarte skojarzenia: kraj zarezerwowany dla globalnych korporacji, potentatów finansowych, wielkich struktur holdingowych. Tymczasem rzeczywistość wygląda inaczej. Szwajcaria jest przede wszystkim przestrzenią dla tych, którzy potrafią działać mądrze, przejrzyście i z wizją. To kraj, który działa w oparciu o pragmatyzm, dzięki czemu potrafi stworzyć szanse również dla debiutantów na arenie międzynarodowej.
– Szwajcaria działa jak paszport biznesowej wiarygodności. Jeśli jesteś producentem, doradcą, inwestorem czy pośrednikiem handlowym – adres w Genewie czy Lugano automatycznie podnosi twoją pozycję w oczach partnerów. Znikają pytania „kim ty jesteś?” i „czy warto ci zaufać?”, a w zamian pojawia się „jak szybko możemy zacząć współpracę?”– mówi Anna Maria Panasiuk, wealth advisor.
– Jednym z moich klientów był doradca strategiczny z Warszawy. Miał świetne kompetencje, ciekawe projekty, a mimo to w rozmowach z międzynarodowymi firmami czuł, że jego głos nie jest traktowany poważnie. Zdecydował się otworzyć spółkę w Szwajcarii. To była świadoma inwestycja – nie po to, by „uciekać z podatkami”, ale by zyskać nową jakość. Dziś działa z Lugano, a jego kalendarz wypełniony jest spotkaniami z klientami z Londynu, Dubaju i Sztokholmu. Nagle nikt nie pyta go „czy jest wiarygodny” – bo ta odpowiedź zawarta jest już w miejscu, z którego działa – dodaje ekspertka.
Gdy system pracuje dla Ciebie
Szwajcarską kulturę prowadzenia biznesu widać w szczegółach. W tempie, w którym odpowiadają instytucje. W podejściu banków, które – choć skrupulatne – nie są z założenia nieprzyjazne. W sposobie, w jaki można prowadzić dialog z fiskusem: ustalać warunki rozliczeń z wyprzedzeniem i mieć jasność co do zasad, zamiast ryzykować ich dowolną interpretację.
– System podatkowy w Szwajcarii wyróżnia się przejrzystością i przewidywalnością. Zasady są jasno określone – możesz po prostu się do nich zastosować albo, jeśli prowadzisz bardziej złożoną działalność, uzgodnić je z administracją z wyprzedzeniem. Taki dialog z urzędem skarbowym nie jest tu wyjątkiem, lecz elementem systemu. Dla wielu moich klientów to szok kulturowy. Ale taki pozytywny. Jeden z nich powiedział mi po roku działalności w Szwajcarii: „Nigdy wcześniej nie miałem takiego komfortu, że nikt nie czai się za rogiem, żeby złapać mnie na błędzie. Tu naprawdę chcą, żebym rozwijał swój biznes.” – podkreśla Anna Maria Panasiuk.
– Jest jedno słowo, które doskonale oddaje to, czym jest prowadzenie biznesu w Szwajcarii – szwajcarskość. To cała filozofia – sposób myślenia o jakości, porządku, precyzji i stabilności. To fundament, na którym opiera się tutejsza gospodarka – komentuje Leonardo Mario Cavalleri, dyrektor w World Trade Center Lugano.
– U nas wszystko zaprojektowane jest tak, by ułatwić działanie, a nie je paraliżować. Niezależnie, czy rozmawiasz z przedstawicielem banku, klientem, czy urzędem skarbowym – mówisz z człowiekiem, który wie, po co tu jest. Który sam często ma doświadczenie w biznesie i wie, jak wygląda codzienność przedsiębiorcy. Taka perspektywa po drugiej stronie biurka zmienia wszystko – podkreśla.
Spółka nie tylko „na papierze”
Procedura zakładania firmy w Szwajcarii przypomina tę obowiązującą w Polsce. Najpierw trzeba otworzyć konto – to często najbardziej czasochłonny etap, bo szwajcarskie banki bardzo skrupulatnie sprawdzają wszystkie dokumenty i dane. Później na rachunek należy wpłacić kapitał zakładowy: minimum 20 000 CHF dla spółki z o.o. (Sàrl) lub 100 000 CHF dla spółki akcyjnej (SA), z możliwością wpłaty 20% tej kwoty (nie mniej niż 50 000 CHF). Następnie sporządza się akt założycielski u notariusza. Po wpisie do kantonalnego rejestru handlowego – co zwykle zajmuje około 5 dni – kapitał zostaje przelany na właściwe konto firmowe. To formalnie kończy cały proces i można zacząć prowadzić działalność.
– Co ważne, według szwajcarskiego prawa spółka musi mieć co najmniej jednego dyrektora z prawem pobytu w kraju. Wynika to z wymagań dotyczących tak zwanej „substancji”, czyli realnej obecności firmy nie tylko „na papierze”, lecz także na miejscu. Dlatego bardzo często firmy decydują się na oddelegowanie jednego z kluczowych pracowników, tak by był dyrektorem szwajcarskiej spółki. Sama obecnie tworzę takie struktury w Lugano i Genewie, gdzie polski handlowiec z rodziną prowadzi działalność lokalnie, a produkcja pozostaje w Polsce – mówi Anna Maria Panasiuk.
Korzystne podatki
W Szwajcarii firmy płacą podatki na trzech poziomach: federalnym, kantonalnym i gminnym. Podatek federalny to 8,5% zysku. Do tego dochodzą lokalne stawki – zależnie od kantonu i gminy, całość wynosi zwykle między 12% a 21%. Najkorzystniej jest w centralnej Szwajcarii – tam firmy płacą najmniej. Są też ciekawe ulgi. Spółki holdingowe nie płacą podatku od dywidend i zysków kapitałowych, jeśli trzymają udziały przez minimum rok – w Polsce ten okres wynosi dwa lata. Firmy technologiczne mogą z kolei odliczyć połowę kosztów R&D. A VAT? Niski. Od 2,5% do 7,7%. Dla wielu firm to ogromna przewaga konkurencyjna.
Chodzi o klimat
Szwajcaria przyciąga zarówno globalnych liderów farmaceutycznych, jak Novartis czy Roche, które mają tu swoje siedziby i ogromny udział w eksporcie kraju, jak i setki biotechnologicznych i medtech startupów. Obok nich działają mniejsze i większe firmy doradcze i technologiczne, a także eksporterzy żywności i importerzy przetworów spożywczych. Przedsiębiorcy z całego świata przyciągani są tu nie niskimi kosztami, ale przewidywalnością, stabilnością i jakością systemu. To kraj, który nie tylko nie przeszkadza, ale staje się twoim partnerem. Daje dostęp do rynku, technologii, kapitału i prestiżu. Dla tych, którzy myślą strategicznie i budują firmę z wizją – trudno o lepszy klimat do prowadzenia biznesu w Europie.
Dr Anna Maria Panasiuk – Wealth Advisor, który wspiera zamożne osoby w zakresie ochrony ich majątku oraz realizacji różnych potrzeb życiowych, w tym tych, niematerialnych.
Z wykształcenia doktor nauk prawnych i adwokat, posiada 25 lat doświadczenia w zarządzaniu aktywami osób zamożnych oraz wsparciu prawnym i podatkowym polskich przedsiębiorców i inwestorów. W tym czasie założyła 150 podmiotów inwestycyjnych, w których ulokowano ponad 1 mld USD. Pomogła również zaoszczędzić ponad 300 mln USD. Uruchomiła 200 rachunków inwestycyjnych i stworzyła 25 struktur rodzinnych mających na celu ochronę oraz zachowanie majątku.
Wg. miesięcznika Forbes: „Autorka pierwszego w Polsce podcastu na temat wealth managementu i budowania dobrostanu finansowego ludzi przedsiębiorczych oraz ich rodzin”.