Jeszcze kilkanaście lat temu wydanie książki kojarzyło się przede wszystkim z działalnością literacką lub naukową. Autorami zostawali pisarze, dziennikarze, naukowcy lub osoby publiczne, które po latach kariery decydowały się opowiedzieć swoją historię. Dziś obserwujemy wyraźną zmianę. Coraz częściej książki wydają przedsiębiorcy, influencerzy czy twórcy internetowi. Nie dlatego, że marzą o literackim debiucie, ale dlatego, że dostrzegają potencjał drukowanej publikacji jako narzędzia budowania swojej marki. To zjawisko nie jest przypadkowe. Na przestrzeni ostatnich lat zmienił się sposób, w jaki budujemy zaufanie do ekspertów. Zmieniły się również oczekiwania odbiorców. W świecie przesyconym krótkimi komunikatami, w którym codziennie konsumujemy dziesiątki postów, filmów, haseł reklamowych, książka tradycyjna pozostaje jednym z niewielu formatów umożliwiających przedstawienie pogłębionej refleksji na dany temat oraz uporządkowanego sposobu myślenia. Paradoksalnie właśnie dlatego, że wymaga od odbiorcy większego zaangażowania, zyskała nową wartość komunikacyjną.
Od marzenia do strategii
Kto z nas nie marzył kiedyś o napisaniu książki? Moment, w którym możemy wejść do księgarni i zobaczyć swoje nazwisko na okładce, jest bardzo satysfakcjonujący… jednak nie jest jedyną motywacją. W swojej pracy redaktorskiej coraz częściej spotykam autorów, którzy już podczas pierwszej rozmowy zaznaczają, że nie chcą zostać pisarzami. Nie interesuje ich obecność na listach bestsellerów ani kariera literacka, wielu z nich nie upatruje również w pisaniu szansy na dodatkowy zarobek. Traktują raczej książkę jako element szerszej strategii komunikacji. Są to osoby, które przez lata budowały doświadczenie zawodowe i posiadają unikalną wiedzę, ale potrzebują odpowiedniego sposobu, aby ją uporządkować i przekazać odbiorcom. Książka staje się dla nich narzędziem pozwalającym wyjść poza codzienną komunikację biznesową – tę, która swój kanał znajdowała dotychczas na stronie internetowej czy social mediach – i stworzyć trwały nośnik własnej wiedzy, wartości oraz sposobu działania. To istotna zmiana perspektywy. Współczesny ekspert nie potrzebuje wyłącznie widoczności, a raczej potwierdzenia wiarygodności.
Budowanie autorytetu
W dyskusjach o komunikacji eksperckiej często pojawia się pojęcie marki osobistej. Niestety czasem bywa ono upraszczane i sprowadzane do regularnej obecności w mediach społecznościowych. Tymczasem sama rozpoznawalność nie oznacza jeszcze autorytetu. Można być aktywnym w przestrzeni publicznej, publikować treści i zdobywać uwagę odbiorców, a jednocześnie nie budować głębszego zaufania.
Książka działa na innym poziomie. Nie jest komunikatem tworzonym na potrzeby kilku sekund uwagi. Zakłada dłuższą relację z odbiorcą. Pozwala autorowi przedstawić nie tylko pojedynczą opinię czy poradę, ale cały sposób myślenia: doświadczenia, metodologię pracy, analizę problemów i rozwiązania, które wypracował przez lata. Czytelnik nie poznaje wyłącznie efektów jego pracy eksperta, ale sposób, w jaki dochodzi do swoich decyzji.
Mówiąc o książce jako narzędziu PR, warto też wyjść poza tradycyjne rozumienie public relations jako relacji z mediami czy działań promocyjnych. W swojej istocie PR jest zarządzaniem reputacją i budowaniem trwałego zaufania do marki lub osoby. Z tej perspektywy książka jest jednym z najbardziej wymagających, ale jednocześnie najbardziej wartościowych narzędzi komunikacji. Dobrze przygotowana publikacja może stać się punktem odniesienia dla odbiorców, mediów i środowiska zawodowego autora. Może prowadzić do zaproszeń eksperckich, wystąpień, nowych relacji biznesowych czy projektów, które bez niej byłyby trudniejsze do osiągnięcia. Własna książka nie zastępuje oczywiście kompetencji. Pozwala jednak właściwie je zaprezentować oraz trafić do szerszego grona odbiorców.
Self-publishing jako świadoma decyzja biznesowa
Obecnie przy podjęciu decyzji o modelu wydawniczym, coraz więcej ekspertów wybiera self-publishing – nie dlatego, że nie znaleźli tradycyjnego wydawcy, ale dlatego, że chcą zachować kontrolę nad projektem. W przypadku książek biznesowych i eksperckich ma to szczególne znaczenie. Autor często dokładnie wie, do kogo kieruje swoją publikację, jaki cel chce osiągnąć i jak książka ma wspierać jego działalność.
Samodzielne wydanie dopasować proces do indywidualnych potrzeb – od koncepcji redakcyjnej, przez projekt graficzny, po strategię premiery i dystrybucji. Nie oznacza to jednak, że jest to prostsza droga – nadal wymagać będzie zaangażowania specjalistów: redaktorów, korektorów, grafików, osób, którzy rozumieją zarówno rynek książki, jak i potrzeby autora biznesowego. Chcąc budować autorytet, nie warto podążać drogą na skróty. Atakujące nas reklamy o tym, że Chat-GPT pomoże stworzyć książkę „w jeden weekend” wydają się czasem szybkim i prostym rozwiązaniem, jednak całkowicie nieskutecznym, jeśli zależy nam na jakości i rzetelności przekazywanych w książce informacji.
Podsumowanie
Wśród projektów wydawniczych, z którymi najczęściej trafiają do mnie przedsiębiorcy, dominują przede wszystkim poradniki, jednak nie jest to jedyny gatunek, po który można sięgnąć. Case studies, podręczniki, leksykony, albumy, workbooki, wywiady-rzeki czy inspirujące autobiografie potrafią równie skutecznie przyciągać uwagę i zaprezentować wiedzę autora.
Własna książka nie jest dziś wyłącznie zwieńczeniem twórczych ambicji autora. Coraz częściej staje się świadomym narzędziem budowania pozycji eksperta, porządkowania wiedzy i komunikowania wartości, które trudno przekazać w krótkich formach. Jej siła nie wynika jednak z samego faktu publikacji, ale z jakości zawartej w niej myśli, doświadczenia autora i spójności z jego zawodową drogą.
Właśnie dlatego dla wielu przedsiębiorców i specjalistów staje się dziś nie tylko publikacją, ale ważnym elementem budowania reputacji.
Anna Wołodko
Redaktorka, copywriterka, autorka książek i e-booków. Od sześciu lat prowadzi Mint Concept, kompleksowo realizując projekty wydawnicze – od koncepcji i opracowania treści po przygotowanie publikacji do wydania. Wspiera ekspertów, przedsiębiorców i specjalistów w przekładaniu ich wiedzy oraz doświadczenia na profesjonalne książki, które wzmacniają ich komunikację i pozycję ekspercką.
https://www.instagram.com/annawolodko_mintconcept
https://www.facebook.com/AnnaWolodkoMintConcept/